ในบทความนี้
เรื่องเล่ากับผิวหนังเป็นคนละเรื่องกัน
ตำราไฝเป็นภูมิปัญญาปากต่อปากที่ผู้ใหญ่ใช้ทักทายและชวนคุยในครอบครัว ใช้อ่านเพื่อความสนุกหรือใช้นึกถึงบุคลิกของตัวเองได้ แต่ไม่ใช่หลักที่ตัดสินอนาคตหรือนิสัยของใครได้จริง
ในอีกมุมหนึ่ง ไฝคือกลุ่มเซลล์สีที่อยู่บนผิวหนังและบางเม็ดอาจเปลี่ยนแปลงได้ตามเวลา ความสวยหรือความหมายตามตำราไม่ช่วยบอกว่าไฝปลอดภัยหรือไม่ การสังเกตด้วยตาและให้แพทย์ตรวจเมื่อสงสัยคือสิ่งที่มีประโยชน์จริง
ทำไมตำราแต่ละเล่มอ่านไม่เหมือนกัน
ตำราไฝไทยผสมความเชื่อหลายสายเข้าด้วยกัน ทั้งตำราดูลักษณะ ศาสตร์การดูหน้าแบบจีนที่คนไทยเชื้อสายจีนส่งต่อ และคำเล่าของผู้ใหญ่ในแต่ละภาค บางบ้านว่าไฝขวาดี บางบ้านว่าไฝซ้ายดี
ความต่างนี้ทำให้เรารู้ว่าความเชื่อเรื่องไฝไม่ได้เป็นข้อเท็จจริงเดียว แต่เป็นเรื่องราวที่เปลี่ยนไปตามผู้เล่าและยุคสมัย เราจึงเลือกเล่าหลายมุมและบอกตรง ๆ ว่าแต่ละมุมไม่ใช่กฎตายตัว
รายการไฝตามตำแหน่งในหน้าศีรษะและลำตัว
ส่วนใบหน้ามี หน้าผาก คิ้ว เปลือกตา ใต้ตา จมูก แก้ม เหนือริมฝีปาก ริมฝีปาก คาง และหู เป็นกลุ่มที่คนสนใจที่สุดเพราะเห็นง่าย ส่วนลำตัวมี คอ ไหล่ หน้าอก หลัง ท้อง ใกล้สะดือ และเอว ซึ่งมักเป็นเรื่องส่วนตัวมากกว่า
แต่ละหน้าแยกคำเล่าซ้ายขวาและชายหญิงเท่าที่ตำราเล่าไว้ และบอกว่าคนยุคนี้มองไฝตำแหน่งนั้นอย่างไร
รายการไฝบริเวณแขนและขา
ส่วนแขนและมือมี แขน มือ ฝ่ามือ และนิ้ว ซึ่งตำราไฝมักเชื่อมกับฝีมือและการลงมือทำ ส่วนขามี เข่า ขา และฝ่าเท้า ซึ่งเชื่อมกับการเดินทางและความอดทน
ไฝบริเวณฝ่ามือและฝ่าเท้ามีคำแนะนำเพิ่มเติมเพราะเป็นจุดที่เรามองไม่ค่อยเห็นและแพทย์มักอยากตรวจเมื่อพบจุดสีเข้มใหม่
สัญญาณ ABCDE ที่แพทย์ผิวหนังใช้
ไฝที่ไม่เปลี่ยนแปลงมาเป็นสิบปีส่วนมากไม่ต้องกังวล แต่ถ้าไฝมีรูปร่างไม่สมมาตร ขอบหยัก สีไม่เท่ากัน ขนาดใหญ่กว่าประมาณ 6 มิลลิเมตร หรือเปลี่ยนแปลงอย่างเห็นได้ชัด ควรให้แพทย์ผิวหนังตรวจ
อีกสัญญาณที่ควรไปพบแพทย์คือ ไฝที่คัน มีเลือดซึม เป็นแผลไม่หาย หรือมีจุดใหม่ที่ดูต่างจากไฝอื่นทั้งหมด ทั้งหมดเป็นข้อมูลให้ความรู้เบื้องต้นในภาพรวม ไม่ใช่การวินิจฉัย
คำถามที่พบบ่อย
ตำราไฝแม่นจริงหรือไม่
ไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ว่าไฝบอกนิสัยหรืออนาคตได้ เป็นความเชื่อพื้นบ้านที่อ่านเพื่อความบันเทิงและชวนคุย
ถ้าไม่ชอบไฝตัวเองควรทำอย่างไร
ปรึกษาแพทย์ผิวหนังเรื่องการเอาออกอย่างปลอดภัย ไม่ต้องรอตำราหรือฤกษ์ใด ๆ
ไฝแบบไหนที่ควรให้แพทย์ตรวจ
ไฝที่โตขึ้น เปลี่ยนสี ขอบไม่เรียบ คัน มีเลือดซึม หรือแผลไม่หาย ควรให้แพทย์ผิวหนังตรวจ
ไฝตำแหน่งเดียวกันของชายและหญิงอ่านต่างกันไหม
บางตำราแยก แต่บางตำราอ่านรวม จึงไม่ใช่กฎที่ทุกคนยอมรับ