ในบทความนี้
ทำไมระยะห่างของดวงจันทร์เปลี่ยน
ดวงจันทร์โคจรรอบโลกเป็นวงรี ไม่ใช่วงกลมสมบูรณ์ ระยะห่างจึงแกว่งระหว่างราว 356,000 ถึง 407,000 กิโลเมตร จุดใกล้สุดเรียกเพอริจี และจุดไกลสุดเรียกอะโพจี ตัวเลขแต่ละเดือนต่างกันเล็กน้อย จันทร์เพ็ญเกิดตรงช่วงไหนของวงโคจรก็ได้ ถ้าเกิดใกล้จุดใกล้สุดจะใหญ่และสว่างกว่าปกตินิดหน่อย ถ้าใกล้จุดไกลสุดก็เล็กและหม่นกว่าเล็กน้อย
คำว่าซูเปอร์มูนมาจากไหน
ซูเปอร์มูนเป็นคำนิยมที่ริชาร์ด โนลล์ นักโหราศาสตร์บัญญัติไว้ในปี 1979 ส่วนนักดาราศาสตร์ชอบเรียกว่าจันทร์เพ็ญที่จุดใกล้โลกสุด ไม่มีนิยามทางการหนึ่งเดียว โนลล์ใช้เกณฑ์จันทร์เพ็ญที่อยู่ภายใน 90 เปอร์เซ็นต์ของระยะใกล้สุด คนอื่นใช้ระยะคงที่ ตารางในเว็บนี้ใช้ระยะราว 362,500 กิโลเมตร ใกล้กว่านั้นเรียกซูเปอร์มูน ส่วนที่ไกลที่สุดเรียกไมโครมูน ถ้าเปลี่ยนเกณฑ์ บางครั้งที่อยู่ก้ำกึ่งก็จะย้ายฝั่งได้
สองป้ายชื่อ
แต่ละแบบมีหน้ารายละเอียดของตัวเอง
- ซูเปอร์มูน จันทร์เพ็ญใกล้จุดใกล้โลก ใหญ่และสว่างที่สุดของปี
- ไมโครมูน จันทร์เพ็ญใกล้จุดไกลโลก เล็กและหม่นที่สุด
เห็นความต่างจริงไหม
ซูเปอร์มูนอาจกว้างกว่าไมโครมูนได้ราว 14 เปอร์เซ็นต์ และสว่างกว่าราว 30 เปอร์เซ็นต์ แต่ถ้าดูเพียงดวงเดียวบนฟ้า แทบแยกไม่ออก เพราะไม่มีอะไรให้เทียบ ภาพถ่ายคนละเดือนที่ใช้ซูมเท่ากันจึงเห็นชัดกว่า ส่วนดวงจันทร์สีส้มโตมโหฬารตอนขึ้นเหนือขอบฟ้าเป็นภาพลวงตาของสมอง เกิดกับทุกจันทร์เพ็ญ ไม่ใช่ผลของระยะห่าง
ลองถือเหรียญห้าบาทเทียบดวงจันทร์ที่ระยะแขนในเดือนหนึ่ง แล้วทำซ้ำอีกเดือนหนึ่ง หรือถ่ายด้วยโทรศัพท์ที่ซูมเท่ากันเพื่อเปรียบเทียบ
น้ำขึ้นน้ำลง ความกังวล และความเชื่อ
ใกล้จุดใกล้โลก แรงดึงดูดแรงขึ้นเล็กน้อย น้ำทะเลสูงขึ้นได้อีกไม่กี่เซนติเมตร ไม่ได้อันตรายในตัวเอง ไม่มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ว่าซูเปอร์มูนเกี่ยวกับแผ่นดินไหว พายุ หรือภัยพิบัติ ชาวชายทะเลอย่างภาคใต้หรือหัวหินดูน้ำสูงช่วงนี้ได้ตามปกติ ถ้าไปเที่ยวทะเลก็ควรดูประกาศน้ำขึ้นน้ำลงตามปกติเท่านั้น
ในโหราศาสตร์ จันทร์เพ็ญคือช่วงสุกงอมและปิดเรื่องค้าง ซูเปอร์มูนถูกอ่านเป็นเวอร์ชันเข้มข้นกว่า เป็นเรื่องความเชื่อและรสนิยมส่วนตัว คนไทยก็คุ้นกับจันทร์เพ็ญในวันสำคัญทางศาสนาและลอยกระทง ซึ่งความหมายไม่ขึ้นกับขนาดของดวงจันทร์
คำถามที่พบบ่อย
ซูเปอร์มูนเกิดบ่อยแค่ไหน
แตกต่างตามเกณฑ์ที่ใช้ ปกติปีหนึ่งมีหลายครั้ง และบางปีติดกันหลายเดือน ตารางด้านบนแสดงครั้งที่เกิดตามเกณฑ์ของเว็บเรา
ซูเปอร์มูนอันตรายไหม
ไม่อันตราย ไม่มีหลักฐานว่าเกี่ยวกับแผ่นดินไหวหรือภัยพิบัติ มีผลเพียงน้ำขึ้นสูงกว่าปกติเล็กน้อย
ตารางเปลี่ยนตามที่ตั้งไหม
ระยะห่างเหมือนกันทั่วโลก แต่เวลาในตารางแสดงเป็นเวลาไทย ถ้าอยู่ต่างประเทศเวลาท้องถิ่นจะต่างออกไป