ในบทความนี้
ไม้โบราณกลายเป็นหินดำ
เจ็ตเกิดจากไม้ที่จมใต้น้ำทะเลแล้วถูกทับถมด้วยตะกอนและค่อย ๆ เปลี่ยนเป็นถ่านหินชนิดพิเศษ แหล่งที่มีชื่อเสียงที่สุดคือเมืองวิตบีในอังกฤษ ปัจจุบันยังพบในสเปน ตุรกี และสหรัฐฯ
เพราะเนื้อไม่แข็งมาก จึงแกะสลักเป็นลายละเอียดได้ง่าย แต่ก็เป็นรอยง่ายเช่นกัน
ในสมัยก่อน ช่างที่วิตบีทำเครื่องประดับเจ็ตเป็นอาชีพสำคัญ ก่อนที่การนำเข้าและเครื่องประดับพลาสติกจะเข้ามาแทนที่ ปัจจุบันเจ็ตแท้จึงเป็นสินค้าสะสมที่ค่อนข้างหายาก
ความผูกพันกับการระลึกถึง
ในยุควิกตอเรีย สตรีที่ไว้ทุกข์สวมเครื่องประดับเจ็ตเป็นเครื่องหมายระลึกถึงผู้ล่วงลับ จึงมีภาพลักษณ์เกี่ยวกับความทรงจำ คนยุคนี้อาจเลือกใส่เพื่อระลึกถึงคนที่รัก ไม่ได้เกี่ยวกับความโชคร้ายแต่อย่างใด
นี่เป็นความเชื่อและธรรมเนียมวัฒนธรรมหนึ่งเท่านั้น ใครไม่เชื่อก็ไม่จำเป็นต้องผูกกับความหมายนี้
แก้วดำ พลาสติกดำ และเจ็ตแท้
เครื่องประดับสีดำเงาจำนวนมากที่ขายเป็นเจ็ตเป็นแก้วดำหรือพลาสติก เจ็ตแท้อุ่นเมื่อจับและเบามาก ถ้าถูกับผ้าจะเกิดไฟฟ้าสถิตดูดเศษกระดาษได้เล็กน้อย บางร้านใช้เข็มร้อนทดสอบ เจ็ตจะมีกลิ่นเหมือนถ่านหิน แต่ไม่ควรทดสอบกับชิ้นงานที่มีค่า
ควรซื้อจากผู้ขายที่บอกชัดและเปิดรับคืนสินค้า
ความเปราะของหินดำชนิดนี้
เจ็ตอ่อนและเปราะ ผิวถลอกหรือแตกร้าวได้ง่าย ห้ามแช่น้ำ ห้ามสัมผัสความร้อนสูง และห้ามใช้น้ำยาเคมีหรืออัลตราโซนิก
ดูแลชิ้นงาน
- เช็ดเบา ๆ ด้วยผ้านุ่มแห้ง
- ขัดเงาด้วยผ้ากำมะหยี่นิดหน่อยเมื่อหมอง
- เก็บแยกในถุงผ้าไม่ให้ถูกหินแข็ง
- ไม่ใส่เมื่ออาบน้ำหรือทำอาหาร
คำถามที่พบบ่อย
เจ็ตเป็นแร่หรือเปล่า
ไม่ใช่แร่ เป็นสารอินทรีย์ที่เกิดจากไม้โบราณ เรียกว่าลิกไนต์
ใส่เป็นเครื่องประดับทั่วไปได้ไหม
ได้ ไม่เกี่ยวกับการไว้ทุกข์เสมอไป แต่ควรเลือกชิ้นที่ไม่บางเกินไป
เจ็ตกับออบซิเดียนดำต่างกันอย่างไร
ออบซิเดียนเป็นแก้วภูเขาไฟที่หนักและเปราะ ส่วนเจ็ตเบากว่าและอุ่นเมื่อจับ