Trong bài này
Vì sao bảng trống
Bảng của trang này chỉ liệt kê các giao hội trong khoảng thời gian hiện đã tính. Vì Mộc tinh và Thổ tinh hiếm khi gặp nhau, cặp này thường hiển thị dòng thông báo rằng hiện không có giao hội trong bảng. Đó không phải lỗi: đại giao hội chỉ khoảng hai mươi năm một lần và lần kế tiếp nằm ngoài khoảng thời gian đã tính. Dữ liệu của các cặp khác có trong những trang còn lại của mục này.
Nếu bạn cần ngày cụ thể, hãy xem bảng của trang này và bảng của các cặp khác. Trang này nói về lý do và cách xem: vì sao hai người khổng lồ này lâu mới gặp nhau, và điều gì làm lần gặp này đặc biệt?
Nhịp hai mươi năm
Mộc tinh quay quanh Mặt Trời gần mười hai năm một vòng, Thổ tinh gần ba mươi năm. Nhìn từ Trái Đất, Mộc tinh nhanh hơn bắt kịp Thổ tinh chậm hơn cứ khoảng hai mươi năm một lần. Khoảng thời gian này gọi là chu kỳ giao hội của hai hành tinh, hoàn toàn được xác định bởi chu kỳ quỹ đạo và rất đều đặn.
Giữa hai đại giao hội là khoảng hai thập kỷ, và vị trí gặp nhau dần dịch chuyển qua các chòm sao. Mức độ gần nhau thì không cố định: khoảng cách góc có thể từ hơn 1 độ đến dưới 0,1 độ, tùy độ nghiêng giữa hai quỹ đạo.
Tháng 12 năm 2020: gần nhất kể từ 1623
Tháng 12 năm 2020, Mộc tinh và Thổ tinh chỉ cách nhau khoảng 0,1 độ, bằng một phần năm bề rộng Mặt Trăng tròn, và là lần gần nhau nhất kể từ năm 1623. Qua ống nhòm, cả hai cùng nằm trong khung nhìn, Mộc tinh với các vệ tinh và Thổ tinh cạnh bên. Bằng mắt thường, chúng gần như hòa thành một ngôi sao sáng, mà nhiều người gọi là “Ngôi sao Giáng sinh”.
Tên gọi đó chỉ là hình ảnh, không chứng minh ngôi sao trong Kinh Thánh là gì. Về khoa học, đó là một đại giao hội bình thường, chỉ đặc biệt gần. Năm 1623 lần gặp ấy khó quan sát vì hai hành tinh nằm quá gần Mặt Trời, nên với nhiều người, lần năm 2020 là lần gặp sát đến thế đầu tiên mà họ thật sự nhìn được.
Quan sát và chụp ảnh
Ngay cả khi không đạt kỷ lục khoảng cách, bạn vẫn nên nhìn khi Mộc tinh và Thổ tinh đứng cạnh nhau. Cả hai đều dễ tìm bằng mắt thường: Mộc tinh sáng hơn, vàng trắng; Thổ tinh mờ hơn, vàng ánh. Qua ống nhòm bạn thấy tới bốn vệ tinh của Mộc tinh, còn Thổ tinh là chấm nhỏ. Kính thiên văn cho thấy cả vành đai Thổ tinh, và bạn có thể ngắm lần lượt hai hành tinh trong cùng một thị kính.
Khi chụp ảnh, nên dùng chân máy và phơi sáng ngắn; một tiền cảnh nổi bật sẽ làm bức ảnh sinh động. Hãy quan sát nhiều tối liền để theo dõi sự tiến lại gần chậm rãi, lặng lẽ nhưng rất đáng xem.
Ý nghĩa trong chiêm tinh
Trong chiêm tinh, đại giao hội có vị trí đặc biệt, được xem như dấu hiệu của chu kỳ tăng trưởng và cấu trúc: Mộc tinh đại diện cho mở rộng, Thổ tinh đại diện cho giới hạn. Các nhà chiêm tinh xưa dùng lần gặp của hai hành tinh này làm cột mốc chia thời đại. Trong truyền thống Á Đông, Mộc tinh gọi là Tuế tinh và Thổ tinh gọi là Trấn tinh, hai hành tinh chậm quan trọng nhất trong năm hành tinh.
Tất cả chỉ là truyền thống và cách diễn giải văn hóa, chiêm tinh không có cơ sở khoa học đã được chứng minh. Hai hành tinh cách nhau hơn sáu trăm triệu km và không ảnh hưởng gì đến Trái Đất. Bạn có thể thưởng thức đại giao hội như một màn trình diễn của bầu trời. Muốn biết vì sao Mộc tinh đôi khi như đi lùi, hãy xem trang sao Mộc nghịch hành.
Câu hỏi thường gặp
Đại giao hội xảy ra bao lâu một lần?
Khoảng hai mươi năm, vì Mộc tinh nhanh hơn bắt kịp Thổ tinh chậm hơn theo nhịp đó.
Tháng 12 năm 2020 hai hành tinh gần nhau thế nào?
Khoảng 0,1 độ, gần nhất kể từ năm 1623.
Vì sao bảng không có dòng nào?
Vì trong khoảng thời gian đã tính không có giao hội của cặp này, lần kế tiếp đến muộn hơn.
Hai hành tinh có thật sự sát nhau không?
Không, chúng cách nhau hơn sáu trăm triệu km và chỉ trông gần khi nhìn từ Trái Đất.