Bên ngoài lặng lẽ, bên trong dữ dội
Năm 1933 và 1946, Draconids tạo ra những cơn bão thực sự, hàng nghìn sao băng mỗi giờ với người đứng đúng chỗ. Từ đó, cảnh ấy tái diễn vài lần, nhưng phần lớn thời gian trận mưa chỉ ở mức vài chục mỗi giờ là nhiều, thường thấp hơn. Vì vậy ai hồ hởi vì tiếng tăm thường thất vọng.
Chìa khóa nằm ở sao chổi 21P/Giacobini-Zinner, quay lại sau 6,6 năm. Khi Trái Đất cắt qua dải bụi ngay sau một lần sao chổi vừa đi qua, nó gặp những hạt dày và non, và đợt bùng phát có thể xảy ra.
Ngoại lệ: xem vào buổi tối
Hầu hết mưa sao băng khá hơn sau nửa đêm. Draconids thì ngược lại. Điểm phát xạ ở đầu chòm Thiên Long nằm cao vào đầu đêm ở bắc bán cầu, và sao băng chậm, khoảng 20 km mỗi giây, nên dễ theo dõi. Do đó cửa sổ tốt nhất là ngay sau hoàng hôn.
Khi điểm phát xạ lặn, hoạt động tụt mạnh. Nếu định thử, hãy xem sớm và để dành giờ khuya cho giấc ngủ.
Có đáng xem ở Việt Nam?
Đây lại là trận mà vĩ độ Việt Nam giúp ích. Ngay sau hoàng hôn, đầu chòm Thiên Long nằm ở hướng bắc, tây bắc, cao chừng 35 đến 45° trên chân trời, đúng lúc trận mưa ở thế mạnh nhất. Trở ngại chính là mây của mùa mưa cuối thu, nhất là ở miền Trung và miền Bắc.
Nếu có dự báo bùng phát phù hợp với kinh độ của bạn, đáng để thử một buổi tối. Còn không, Orionids hai tuần sau đáng tin cậy hơn. Những đợt bùng phát khác từng xảy ra vào 2011 và 2018, đều ngắn và hẹp về địa điểm.
Cách theo dõi
Theo dõi dự báo của giới chuyên môn, thường được đăng trước vài tuần. Ngắm trời từ lúc chập tối, trên một chiếc ghế thoải mái. Nếu không có gì xảy ra, hãy nhận ra các chòm sao và ánh sáng của các hành tinh. Bảng ở đầu trang nêu cực đại dự kiến và độ sáng Mặt Trăng, thứ quyết định bạn thấy được bao nhiêu vệt mờ.
Câu hỏi thường gặp
Draconids có mạnh không?
Thường không: tối đa khoảng 10 mỗi giờ. Nhưng từng có những đợt bùng phát lớn vào 1933 và 1946.
Vì sao xem vào lúc chập tối?
Vì điểm phát xạ cao vào đầu đêm rồi lặn, khiến hoạt động giảm.
Sao chổi nào sinh ra Draconids?
Sao chổi 21P/Giacobini-Zinner, đi hết một vòng quanh Mặt Trời trong 6,6 năm.