Đến nội dung chính
Menu

Phổ biến

Khám phá theo chủ đề

Sáng / tối
  1. Trang chủ
  2. Mưa sao băng
  3. Geminids: màn trình diễn tháng 12 cho mọi người

Geminids: màn trình diễn tháng 12 cho mọi người

Nếu chỉ chọn một trận mỗi năm, hãy chọn trận này. Geminids dày, nhiều màu và xem được ở Việt Nam mà không phải thức quá khuya.

Thời gian hoạt độngKhoảng 4 đến 20 tháng 12Cực đạiThường quanh 13 và 14 tháng 12Tỷ lệ theo giờ (ZHR)Khoảng 150Thiên thể gốcTiểu hành tinh 3200 Phaethon
Cực đại dự kiến Trăng sáng Điều kiện xem
21:00, 14 thg 12, 2026 25% Trời tối – tốt
03:00, 15 thg 12, 2027 98% Trăng sáng – kém
09:00, 14 thg 12, 2028 5% Trời tối – tốt

Giờ cực đại theo giờ Asia/Ho_Chi_Minh; cực đại thực tế có thể lệch vài giờ. Thường xem đẹp nhất sau nửa đêm, xa ánh đèn thành phố.

Dày nhất trong lịch

Với tỷ lệ lý tưởng khoảng 150 sao băng mỗi giờ, Geminids vượt mọi trận mưa hằng năm khác. Nhịp độ đã tăng qua vài thập kỷ, vì sức hút của sao Mộc đang kéo dải bụi lại gần quỹ đạo Trái Đất. Ngày nay người quan sát thường đếm được hơn một trăm vệt mỗi giờ dưới bầu trời tốt.

Nhiều vệt chậm, khoảng 35 km mỗi giây, và vài cái có màu, nghiêng về vàng và lục. Chúng dễ theo dõi bằng mắt.

Một tiểu hành tinh chứ không phải sao chổi

Phaethon, được một vệ tinh hồng ngoại phát hiện năm 1983 và rộng khoảng 5 km, là một khối đá bay rất gần Mặt Trời, mỗi 1,4 năm một vòng. Nó không có đuôi như sao chổi, vậy mà vẫn nhả bụi. Việc nó nuôi một trận mưa dày thế nào đã gợi nhiều nghiên cứu, với giả thuyết gồm cả bề mặt nóng cực độ.

Cái tên lấy từ Phaethon, con trai thần Mặt Trời trong thần thoại Hy Lạp, người đã mất kiểm soát cỗ xe của cha.

Xem được từ khắp hành tinh

Điểm phát xạ nằm ở chòm Song Tử, gần Castor, và chòm sao mọc ở hướng đông vào lúc chập tối tháng 12. Ở Việt Nam, đây là mùa khô và khá lạnh ở miền Bắc, còn miền Nam trời thường quang. Hoạt động đã tốt từ khoảng 21 đến 22 giờ, tăng đến chừng 2 giờ sáng khi điểm phát xạ qua điểm cao nhất, rồi giữ nhịp.

Nhờ vậy Geminids hợp với gia đình và trẻ nhỏ, không cần dậy sớm. Lúc điểm phát xạ còn thấp, những vệt dài lướt sát chân trời là cảnh được dân chụp ảnh yêu thích. Hãy có một dự báo thời tiết đáng tin và phương án cho đêm hôm sau.

Lời khuyên cho đêm đỉnh

Tìm nơi tối, mang đồ ăn nhẹ và thức uống nóng nếu trời lạnh, và ở lại ít nhất một giờ. Hãy để bảng ở đầu trang giúp chọn đêm, vì ánh trăng có thể xóa các vệt mờ. Cho những trận khác trong năm, xem Perseids và Ursids.

Câu hỏi thường gặp

Geminids có xem được ở Việt Nam không?

Có, rất tốt. Điểm phát xạ mọc sớm và hoạt động khá từ đầu buổi tối.

Vì sao Geminids mạnh như vậy?

Dải bụi của Phaethon dày, và sức hút của sao Mộc đã kéo nó lại gần quỹ đạo Trái Đất trong vài thập kỷ.

Thiên thể nào sinh ra trận mưa này?

Tiểu hành tinh 3200 Phaethon, hiếm gặp vì hầu hết các trận mưa đến từ sao chổi.

Khám phá thêm