Trong bài này
Ngày và vị trí Mặt Trời của Thanh minh
Đây là tiết khí thứ 5 trong vòng 24 tiết, đứng sau Xuân phân và trước Cốc vũ. Mặt Trời tới kinh độ 15° vào khoảng 5 tháng 4 dương lịch, và ngày này chỉ xê dịch chừng một ngày giữa các năm. Con số 15° cho thấy tiết này đứng ngay sau điểm xuân phân.
Tên Thanh minh nghĩa là gì?
"Thanh" là trong, "minh" là sáng. Theo nghĩa gốc, đây là lúc trời quang, cây cỏ xanh tươi, khí trời trong lành. Ở Trung Quốc xưa, cái tên này gắn với một ngày nghỉ để ra đồng và thăm mộ.
Trong 24 tiết khí, Thanh minh là tiết hiếm hoi mà cũng là tên một ngày lễ ở nhiều nơi tại Đông Á.
Tết Thanh minh của người Việt
Ở Việt Nam, Thanh minh còn gọi là Tết Thanh minh, thường vào khoảng tháng Ba âm lịch, tức quanh đầu tháng 4 dương lịch. Nhiều gia đình, nhất là ở miền Bắc và miền Trung, nhân dịp này đi tảo mộ: dọn cỏ, sửa sang phần mộ, thắp hương, dâng hoa quả. Một số vùng miền Nam hay tảo mộ vào dịp cuối năm âm lịch thay vì Thanh minh, nên thói quen mỗi nhà một khác.
Gần đó còn có Tết Hàn thực mùng 3 tháng 3 âm lịch với bánh trôi, bánh chay. Đó là hai dịp khác nhau, mình nhắc để bạn không lẫn.
Thời tiết
Miền Bắc lúc này thường mưa phùn, ẩm, thỉnh thoảng nắng đẹp. Mặc áo mỏng và mang ô nhỏ là hợp lý. Miền Nam đã nóng và khô, nên đi tảo mộ sớm, đội nón và mang nước.
Chuẩn bị nếu đi thăm mộ
- Mang găng tay, liềm cắt cỏ, túi rác để dọn sạch sẽ
- Chọn giờ sáng sớm hoặc chiều mát để tránh nắng
- Thắp hương cẩn thận, không để lửa lan vào cỏ khô
- Đi cùng người lớn tuổi để nghe lại chuyện của gia đình
Câu hỏi thường gặp
Thanh minh theo âm lịch hay dương lịch?
Tiết khí tính theo dương lịch, nên Thanh minh rơi vào 4 hoặc 5 tháng 4 hằng năm. Cách gọi Tết Thanh minh theo ngày tháng âm lịch là thói quen khác, dễ lệch vài ngày.
Có bắt buộc phải tảo mộ đúng ngày không?
Không. Mỗi gia đình chọn ngày thuận tiện, miễn là có lòng thành và dọn mộ cẩn thận.
Thanh minh có phải ngày nghỉ lễ ở Việt Nam không?
Không phải ngày nghỉ chính thức ở Việt Nam. Ở Đài Loan và Hồng Kông thì là ngày nghỉ.