Trong bài này
Ngày và vị trí Mặt Trời của Xuân phân
Đây là tiết khí thứ 4 trong vòng 24 tiết, đứng sau Kinh trập và trước Thanh minh. Mặt Trời tới kinh độ 0° vào khoảng 21 tháng 3 dương lịch, và ngày này chỉ xê dịch chừng một ngày giữa các năm. Đây là điểm 0°, nên các tiết khác đều được tính từ đây.
Tên Xuân phân nghĩa là gì?
"Phân" là chia đều. Xuân phân là lúc Mặt Trời vượt qua xích đạo trời đi lên Bắc bán cầu, kinh độ 0° theo hệ tọa độ hoàng đạo. Đây là mốc đặc biệt vì nó cũng là điểm khởi đầu để đo mọi tiết khí khác.
Vào ngày này, ngày và đêm dài gần bằng nhau trên khắp Trái Đất.
Chênh lệch ngày đêm và thời tiết
Ở Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, ngày và đêm đều khoảng 12 tiếng, dù độ dài chính xác lệch vài phút. Miền Bắc lúc này khá dễ chịu nhưng còn ẩm, thường có mưa phùn nhẹ và đôi khi nồm. Miền Nam đã nóng, nắng nhiều, mùa khô sắp chạm đỉnh.
Hai miền chênh nhau rõ nhất ở độ ẩm: Bắc ẩm sương, Nam khô nóng.
Trò dựng trứng
Trên mạng, bạn có thể thấy trò dựng trứng đúng ngày Xuân phân, với niềm tin rằng chỉ ngày này trứng mới đứng được. Thực ra quả trứng có thể dựng được vào bất kỳ ngày nào nếu bạn kiên nhẫn và chọn quả có đáy nhám, không liên quan đến lực hấp dẫn đặc biệt của ngày này.
Mình thấy đó là trò vui để cả nhà thử, đặc biệt với trẻ nhỏ; cứ coi như bài tập kiên nhẫn.
Thử nhẹ trong ngày
- Ra ngoài ngắm mặt trời mọc và lặn, ghi giờ để so độ dài ngày đêm
- Thử dựng một quả trứng như trò chơi gia đình
- Đo bóng cây vào buổi trưa để quan sát hướng nắng
- Chọn một thói quen cân bằng giữa làm việc và nghỉ ngơi
Câu hỏi thường gặp
Xuân phân có phải ngày cố định không?
Gần như cố định, thường 20 hoặc 21 tháng 3 dương lịch, tùy năm nhuận và múi giờ.
Ngày đêm có thật sự bằng nhau không?
Gần bằng nhau. Do khí quyển bẻ cong ánh sáng, ngày thực tế dài hơn đêm vài phút, nên mốc bằng nhau chính xác lệch đi vài hôm.
Xuân phân có phải ngày đầu mùa xuân ở Việt Nam?
Theo thiên văn phương Tây thì có, nhưng văn hóa Việt tính mùa theo âm lịch và khí hậu từng miền, nên lệch với mốc này.