Trong bài này
Chữ lập và mùa đông
"Lập" là bắt đầu và "đông" là mùa đông. Cũng như Lập xuân hay Lập hạ, Lập đông là cột mốc của lịch chứ không bảo đảm hôm đó đã lạnh.
Bắc và Nam khác nhau
Đầu tháng 11, miền Bắc đã có những đợt gió mùa Đông Bắc, ban ngày khoảng 20 độ C và buổi sáng lạnh hơn. Có năm Hà Nội vẫn mặc áo mỏng.
Miền Nam hầu như không có mùa đông: sáng sớm mát hơn một chút, ban ngày vẫn nắng, mùa mưa lùi dần nhường chỗ cho mùa khô. Miền Trung thường còn mưa nhiều.
Thói quen đầu đông
Ở Đài Loan có tục "bổ đông" với món gà hầm hoặc vịt hầm thuốc bắc vào dịp này. Ở Việt Nam không có tục chung, nhưng nhiều gia đình vẫn nấu canh hầm, cháo hay lẩu khi trời lạnh. Mình nói đó là thói quen, không phải chỉ định ăn uống.
Gợi ý
Lấy chăn ấm ra phơi, kiểm tra đồ ngủ dày. Chuẩn bị sớm giúp bạn đỡ cuống khi rét ập tới.
Mùa đông trong nông lịch Việt
Trong nông lịch Bắc Bộ, mùa đông là lúc gieo trồng rau màu như su hào, bắp cải, cải bẹ, khoai tây, rồi trồng thêm hoa cho Tết. Nhiều vùng như Đà Lạt, Mộc Châu cũng vào mùa rau củ ngon.
Với miền Nam, mùa khô là lúc đồng bằng sông Cửu Long xuống giống lúa đông xuân, khi nước lũ đã rút và đồng ráo dần. Bạn thấy đấy, một tiết khí nhưng mỗi vùng có nhịp riêng.
Vì thế khi đọc về tiết khí, mình khuyên bạn lấy làm tham khảo văn hóa hơn là quy tắc cố định cho nơi mình sống.
Câu hỏi thường gặp
Lập đông có rét không?
Không nhất thiết. Ở miền Bắc có thể se lạnh, ở miền Nam gần như không đổi.
Lập đông có phải ngày lễ?
Không phải ngày lễ chính thức ở Việt Nam; đây là mốc nông lịch.