Trong bài này
Ngày và vị trí Mặt Trời của Cốc vũ
Đây là tiết khí thứ 6 trong vòng 24 tiết, đứng sau Thanh minh và trước Lập hạ. Mặt Trời tới kinh độ 30° vào khoảng 20 tháng 4 dương lịch, và ngày này chỉ xê dịch chừng một ngày giữa các năm. Mốc 30° chia vòng hoàng đạo đúng một phần mười hai kể từ điểm xuân phân.
Tên Cốc vũ nghĩa là gì?
"Cốc" là các loại hạt ngũ cốc, "vũ" là mưa, nên Cốc vũ nghĩa là mưa cho cây lương thực. Ở Hoa Bắc, đó là lúc mưa xuân đủ đầy để gieo hạt. Tiết này là tiết cuối cùng của mùa xuân theo cách chia truyền thống.
Chuyển sang Việt Nam, bạn sẽ thấy nó khớp với mưa rào đầu mùa ở một số vùng.
Mưa cuối xuân ở Bắc và Nam
Miền Bắc thường ấm lên rõ, mưa rào xuất hiện nhiều hơn mưa phùn, và độ ẩm vẫn cao. Miền Nam đang ở đỉnh mùa khô, nóng nhất năm, nắng gắt; những cơn mưa đầu mùa thường đến muộn hơn, quanh cuối tháng 4 hoặc tháng 5.
Nên nếu bạn ở Sài Gòn mà thấy Cốc vũ không mưa, đó là chuyện bình thường.
Nhịp làm nông và hoa trái
Với nông dân đồng bằng Bắc Bộ, quãng này gắn với chăm lúa xuân, trồng rau màu và lo thoát nước. Ở đồng bằng sông Cửu Long, người ta đang xuống giống hoặc chuẩn bị cho vụ hè thu, tùy từng vùng.
Ở Trung Quốc, tiết này nổi tiếng với hoa mẫu đơn nở rộ; ở Việt Nam, bạn sẽ gặp xoài, chôm chôm, thanh long bắt đầu vào mùa ở miền Nam.
Cách đón tiết khí nhẹ nhàng
- Mang theo áo mưa mỏng vì mưa rào bất chợt
- Uống đủ nước khi trời nóng bức
- Ăn rau củ theo mùa, rửa kỹ trước khi dùng
- Đi chợ sớm chọn trái cây vừa vào mùa
Câu hỏi thường gặp
Cốc vũ có luôn mưa không?
Không. Tên gọi dựa trên khí hậu Hoa Bắc, ở Việt Nam mưa phụ thuộc vùng và năm.
Vì sao gọi là ngũ cốc?
Ngũ cốc là cách gọi chung các loại hạt chính như lúa, kê, đậu; ngày nay dùng để chỉ cây lương thực nói chung.
Sau Cốc vũ là tiết nào?
Là Lập hạ, khoảng 6 tháng 5, mở đầu mùa hè theo lịch tiết khí.